De digitale zorgtransformatie is een omvangrijke operatie. Landelijk wordt ervan uitgegaan dat het minstens tien jaar duurt om de informatiehuishouding in de zorg fundamenteel te veranderen. Het einddoel: beschikbare zorgdata voor betere gezondheid en preventie. We zetten de belangrijkste actuele ontwikkelingen voor je op een rij.

Het wettelijke veld beweegt

De Wet elektronische gegevensuitwisseling in de zorg (Wegiz) bestaat sinds 1 juli 2023. Deze wet verplicht zorgorganisaties om bepaalde gegevens digitaal uit te wisselen. Die gegevens zijn samen met het zorgveld geprioriteerd. Welke gegevens dat zijn, staat in aparte uitvoeringsbesluiten: de AMvB’s (Algemene Maatregelen van Bestuur).

Tegelijk verandert er iets op Europees niveau. Sinds 2025 is de Europese gezondheidsgegevensruimte (EHDS) van kracht. De Europese regels en de Nederlandse Wegiz sluiten nog niet goed op elkaar aan. Dat vraagt om afstemming en harmonisatie. Zorgnetoost zit via RSO Nederland aan tafel om mee te werken aan oplossingen.

Kritisch rapport over de voortgang van de generieke functies

Digitale gegevensuitwisseling werkt alleen als de technische bouwstenen op orde zijn. Die bouwstenen heten generieke functies. Voorbeelden zijn lokalisatie (waar liggen de gegevens van de patiënt?) en is er wel toestemming gegeven door de patiënt? Landelijk zijn er zes generieke functies in ontwikkeling.

Het onafhankelijke Adviescollege ICT-toetsing publiceerde op 28 mei een kritisch rapport over het Programma Implementatie Generieke Functies (IGF). De conclusie is hard: in drie jaar realiseerde het programma nauwelijks wat VWS in het Integraal Zorg Akkoord toezegde. Het adviescollege raadt aan de meeste IGF-activiteiten te stoppen. Alleen Dezi en Mitz lopen door.

Minister Sterk (Langdurige Zorg, Jeugd en Sport) reageerde op 15 juni 2026 in een brief aan de Tweede Kamer. Ze deelt een deel van de kritiek, maar concludeert dat de resultaten inmiddels voldoende zijn voor een volgende stap. Per 1 juli stopt het huidige programma IGF. Daarvoor in de plaats komen beproevingen in en met het veld, gekoppeld aan concrete zorguitwisselingen. Zo toont het ministerie de meerwaarde van de generieke functies aan in de dagelijkse zorgpraktijk.

Wil jouw organisatie meedoen aan deze beproevingen? Neem contact op met Zorgnetoost.

Secundair gebruik van gezondheidsgegevens

Zorgdata is van groot belang voor voor onderzoek, onderwijs en innovatie. Dat heet secundair gebruik en daar verandert veel. De Nationale Gezondheidsdata Catalogus bestaat al bij Health RI. Hier kun je zoeken en zie je welke data al (openbaar) beschikbaar zijn. Health RI biedt ook de ELSI-helpdesk, voor praktische vragen over het gebruik van zorgdata. De Gezondheidsdata Autoriteit (GDA) regelt de toegang tot gezondheidsdata op nationaal niveau. Bespreek intern hoe jouw organisatie omgaat met (de visie op) datakwaliteit de rol van datahouder én datagebruiker

 Medicatieoverdracht en beeldbeschikbaarheid: plan dit in voor 2027

Twee onderwerpen verdienen nu al een actieve plek in het jaarplan voor 2027: medicatieoverdracht en beeldbeschikbaarheid.

Bij medicatieoverdracht draait het om goede regionale afspraken over wie welke informatie deelt als een patiënt wordt overgedragen. Er is een landelijk programma dat zorgorganisaties hierbij ondersteunt.

Beeldbeschikbaarheid betekent dat ziekenhuizen radiologische beelden en verslagen digitaal delen met andere zorgverleners. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar is het nog lang niet overal. Landelijk groeit het snel. Ziekenhuizen en labs zijn als eerste aan zet.

Twente loopt voorop bij acute zorg

Twente is koploper bij de digitale uitwisseling van de spoedsamenvatting tussen huisartsenpost en spoedeisende hulp. Dat is een concreet resultaat van het landelijke programma Met Spoed Beschikbaar, dat doorloopt tot eind 2027.

Informatiebeveiliging en veilige e-mail

Voldoen aan de NEN 7510 is een harde randvoorwaarde voor het uitwisselen van zorgdata. Deze norm gaat over informatiebeveiliging in de zorg. Voor organisaties die hier nog niet aan voldoen, is het tijd om dit op te pakken. Samen met de regionale partij Landgoed Ontmoet en het landelijke project Booozt zetten we in op een nulmeting in de regio. Zo werken we gezamenlijk toe naar een regiobeeld dat de volwassenheid op gebied van informatiebeveiliging inzichtelijk maakt.

Rondom veilige e-mail bestaat wat onzekerheid. De Nederlands Technische Afspraak die voorschreef hoe zorgorganisaties medische gegevens veilig per e-mail uitwisselen (de NTA 7516) is destijds ingetrokken. Er is gelukkig nu bijna een opvolger en dit keer wordt het ook een norm: de NEN 7516. De verwachting is dat deze eind van dit jaar in de openbare consultatie gaat. Daarna moeten leveranciers de norm nog gaan toepassen in hun systemen. Dit kost nog wat tijd. De verwachting is dat leveranciers snel aan deze norm willen voldoen, om zo hun veilige mailproducten aan te kunnen bieden aan de zorgmarkt. Dit proces loopt nog en dat maakt het lastig om nu te beoordelen welke e-mailoplossing veilig én compliant voor gezondheidsgegevens is. Zorgnetoost volgt de ontwikkelingen en je krijgt een update zodra er meer duidelijkheid is.

Zorgnetoost blijft verbinden

Zorgnetoost volgt ontwikkelingen op de voet en vertaalt ze naar wat ze betekenen voor zorgorganisaties in Twente. We zitten aan regionale en landelijke tafels, organiseren webinars en houden je op de hoogte.